Personeelstekort en tóch de klus klaren: investeer in werkgeluk voor meer productiviteit

De krapte op de arbeidsmarkt is ongekend hoog, met meer openstaande vacatures dan ooit tevoren. Sinds de corona-uitbraak is de vacaturegraad, het aantal openstaande vacatures per 1.000 banen van werknemers, spectaculair gestegen tot boven de 50. Een waarde die nooit eerder is gezien. Volgens het Centraal Planbureau (CPB), dat zijn rapport in februari 2024 publiceerde, bestaan er geen eenvoudige oplossingen voor dit probleem.

Hoe gelukkiger, hoe productiever

Toch de klus klaren op het werk, of zelfs nog meer doen met minder mensen? Het kan, als medewerkers een hoge motivatie hebben om zich voor de organisatie in te zetten. Dit bereik je wanneer medewerkers meer werkgeluk ervaren. Er bestaat een progressief verband: hoe gelukkiger iemand is, hoe productiever diegene is op het werk. Dit kan een belangrijke oplossing zijn voor personeelstekorten. Niet makkelijk, inderdaad, maar het levert wel veel op.

Wees oprecht en authentiek

De kanttekening hierbij is dat je als organisatie van een koude kermis thuiskomt als je (alleen) werkt aan het vergroten van werkgeluk als een soort truc om tot betere productiviteit te komen. Alleen organisaties die oprecht en authentiek het werkgeluk van medewerkers willen vergroten, zullen uiteindelijk positieve bedrijfsresultaten bereiken.

Tips voor hogere productiviteit

De bevindingen van professor Rosabeth Moss Kanter van Harvard University uit 2013 onthullen wat de meest gemotiveerde en productieve medewerkers onderscheidt van anderen. Deze hogere productiviteit ontstaat doordat gemotiveerde medewerkers:

3M’s: Meaning, Mastery, Membership

De professor identificeerde 3 essentiële elementen, de 3M’s, om hieraan te werken: Meaning (zingeving), Mastery (meesterschap) en Membership (lidmaatschap).

Teams kunnen dit principe van de 3 elementen die zich richten op fundamentele behoeften en drijfveren van medewerkers gebruiken om werkgeluk te vergroten en zo positieve bedrijfsresultaten te bereiken. Ik licht ze hieronder uit.

Meaning: dit betekent het voor organisaties

Meaning (zingeving) ontstaat wanneer je kunt bedragen aan een groter doel. Organisaties en teams moeten hiervoor herhalen en versterken. Benadruk vooral de positieve impact van het werk dat medewerkers doen.

Wees duidelijk over hoe de producten of diensten de wereld kunnen verbeteren. Een inspirerende missie en visie biedt handvatten voor de prioriteiten en beslissingen van medewerkers.

Een medewerker die een hoge mate van zingeving ervaart in het werk, zou dit kunnen zeggen:

Ik lever een zinvolle bijdrage aan de organisatie waar ik werk.
Door mijn werk draag ik bij aan een betere wereld.
De missie en visie van de organisatie en team inspireren mij.
Ik ben trots op de organisatie.

Acties voor meer ‘Meaning’ te ervaren:

Vergroot het contact met de eindklant (of bewoner, patiënt, cliënt of burger) door bijvoorbeeld meeloopdagen, stages of een tijdelijke baanwissel mogelijk te maken. Zo weet de medewerker weer voor wie hij werkt.
Stel als team langetermijndoelen op die zingevend en uitdagend zijn, waarvoor medewerkers hun bed willen uitkomen en samen de schouders onder willen zetten.
Maak de producten en diensten van de organisatie ook intern beschikbaar voor medewerkers. Denk aan gratis financieel advies voor medewerkers van een bank of een jaarlijks loopbaangesprek voor medewerkers van een loopbaanadviesbureau.
Vergroot de verwijzingen naar zingevingop de fysieke werkplek, zoals foto’s, kunstwerken, attributen, kleuren, zichtbare successen en resultaten.

Mastery: dit betekent het voor organisaties

Mastery (meesterschap) groeit wanneer medewerkers meer diepgaande vaardigheden ontwikkelen. Geef elkaar in het team positieve feedback en feedforward (de volgende stap bepalen, wat de medewerker moet doen om de gestelde doelen te bereiken) op een positieve manier.

Stel uitdagende ontwikkeldoelen met elkaar op en zorg voor waardering, zodat medewerkers voortdurend blijven leren. Betrek medewerkers bij innovaties en blijf nagaan met elkaar of het werk slimmer, sneller en beter kan worden gedaan.

Acties voor meer ‘Mastery’ te ervaren:

Houd regelmatige 1-op-1-gesprekken, bij voorkeur 1 keer per maand. Voer ook een blijf-gesprek met teamleden: waarom blijf je bij dit team? Als je een aanbieding van een ander bedrijf zou krijgen, wat zouden zij moeten bieden om jou te interesseren?
Ga actief jobcraften binnen het team, zodat ieders talenten beter benut worden.
Bied teamleden zelfinzicht, benut talenten en biedt kansen om talent in te zetten.
Betrek het team bij innovatie en verbetering en maak gebruik van hun inzichten en ideeën.
Toon waardering en erkenning aan elkaar. Volgens onderzoek (Smarp) is dit de belangrijkste factor die productiviteit beïnvloedt. Bijna 70% van de medewerkers is bereid harder te werken als hun leidinggevenden hun inspanningen meer waarderen (Hubspot).

Membership: dit betekent het voor organisaties

Memberschip (lidmaatschap) groeit wanneer medewerkers zich onderdeel voelen van een (werk)gemeenschap en een sterke band hebben met een community. Ze verlangen ernaar geaccepteerd en gerespecteerd te worden, het gevoel te hebben dat ze mogen zijn wie ze zijn en zich emotioneel verbonden te voelen met collega’s. Ze delen zaken die ertoe doen, zelfs als die buiten de werksfeer liggen.

Investeer om elkaar beter te leren kennen als teamleden. Overweeg om dit als een vast onderdeel op te nemen in overleggen, bij onboarding, bij de start van een projectgroep, op intranet en 1-op-1-gesprekken.
Faciliteer communities rond gedeelde interesses van medewerkers. Dit kun je doen door faciliteiten te bieden, sponsoring of tijd en ruimte te creëren.
Vergroot de mogelijkheid tot informele gesprekken, bijvoorbeeld voor en na meetings of rond het koffieapparaat.
Vier successen met het team, bijvoorbeeld met applaus, een cadeautje of gebak.
Plan leuke activiteiten met je team, zelfs als er sprake is van onderbezetting. Dit kan een kort moment zijn als onderdeel van de werkdag of een speciale meeting, of een dagdeel waarin je iets leuks samen onderneemt.
Selecteer coachende leidinggevenden voor het team. Medewerkers zetten zich vaak meer in voor leidinggevenden waarmee zij een goede band hebben opgebouwd.

Deze blog werd geplaatst op PWnet.